Menu
Kolej na dobrą kolej - Podpisz petycję

PKP rozbierze zabytki?

Polska kolej burzy swoją historię. Ponad 2 tysiące obiektów w tym roku, z tego wiele cennych, w tym z ewidencji zabytków.

Spółka PKP SA administrująca kolejowymi nieruchomościami jest w trakcie rozstrzygania przetargu na wyburzenie ponad 2 tysięcy obiektów w całym kraju. Większość z nich to np. rampy, ustępy, budynki techniczne. Jest jednak kilkadziesiąt obiektów o dużych wartościach architektonicznych, czy historycznych. Co szokujące, PKP przeznaczyło do zburzenia nawet te znajdujące się pod opieką konserwatorską.

Bytom Bobrek

Dworzec PKP Bytom Bobrek - do rozbiórki? Fot. Robert Końpa.

fot. Robert Końpa

Chyba najbardziej wartościowym obiektem z listy jest 140-letni budynek dworca Bytom Bobrek. Decyzja o jego rozbiórce jest zaskoczeniem, gdyż wydawało się, że batalia o jego uratowanie stoczona przez społeczników została już wygrana. Jeszcze w kwietniu Maciej Bułtowicz z PKP SA informował Dziennik Zachodni, że zgłosił się najemca zainteresowany dzierżawą obiektu.

Budynek znajduje się w gminnej ewidencji zabytków, trwa ponadto procedura wpisania do rejestru zabytków. Dlaczego PKP chce burzyć zabytek? Trudno to zrozumieć.

Na tym nie koniec. Ogółem w województwie śląskim w ramach tego jednego przetargu ma zostać rozebranych aż 28 dworców. Napiszemy o nich osobny artykuł.

Bolęcin

Dworzec PKP Bolęcin - do rozbiórki? Fot. "Fablok".

fot. "Fablok"

Poza województwem śląskim dostrzegliśmy jeszcze wartościowy dworzec w Bolęcinie (Małopolska). Charakteryzuje się on tradycyjną architekturą, typową dla galicyjskich szlaków żelaznych, wzbogaconą o powściągliwy detal. Chociaż linia Trzebinia - Wadowice od 2002 nie obsługuje ruchu pasażerskiego budynek mógłby z powodzeniem zostać wynajęty lub sprzedany na inne cele. Zamiast zarobić PKP woli jednak mieć problem z głowy.


Wieże ciśnień

Zdecydowanie największą grupę wśród obiektów wartościowych architektonicznie stanowią wieże ciśnień. Oto przegląd najciekawszych naszym zdaniem obiektów - takich, które w żadnym razie nie powinny zostać rozebrane.


Głogów

Wieża ciśnień w Głogowie - do rozbiórki? Fot. Wiesław Łomacz
fot. Wiesław Łomacz

Wieża ciśnień w Głogowie - do rozbiórki? Fot. Bolesław Wojtyniak  / bazakolejowa.pl

fot. Bolesław Wojtyniak  / bazakolejowa.pl

Obiekt bardzo wartościowy architektonicznie i technicznie. Wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków!

Opole Groszowice

Wieża ciśnień w Opolu Groszowicach - do rozbiórki? Fot. Bolesław Wojtyniak  / bazakolejowa.pl
fot. Bolesław Wojtyniak  / bazakolejowa.pl

Obiekt wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków!

Więcbork

Wieża ciśnień w Więcborku - do rozbiórki? Fot. Bolesław Wojtyniak  / bazakolejowa.pl

fot. Bolesław Wojtyniak / bazakolejowa.pl

Rok budowy: 1904. Obiekt w strefie "B" ochrony konserwatorskiej zespołu dworca kolejowego, obejmującej obszar podlegający rygorom w zakresie utrzymania zasadniczych elementów istniejącej substancji o wartościach kulturowych oraz charakteru w skali nowej zabudowy. Uzgodnienia ze Służbą Ochrony Zabytków winny obejmować: przebudowy obiektów zabytkowych, lokalizację nowych obiektów i korekty układu przestrzennego. 

Przeworno

Wieża ciśnień w Przewornie - do rozbiórki? Fot. Krzysztof Barnkowski / KRIS

fot. Krzysztof Brankowski / KRIS

Czersk

Wieża ciśnień w Czersku - do rozbiórki? Fot. Andrzej Koza

fot. Andrzej Koza

Korzybie

Wieża ciśnień w Przewornie - do rozbiórki? Fot. Bolesław Wojtyniak / bazakolejowa.pl

fot. Bolesław Wojtyniak / bazakolejowa.pl

Węgliniec

Wieża ciśnień w Węglińcu - do rozbiórki? Fot. Bolesław Wojtyniak / bazakolejowa.pl

fot. Bolesław Wojtyniak / bazakolejowa.pl

Czersk

zdjęcie: patrz>>> (naprawdę warto)

Piękny detal murarski, rok budowy: 1906

 

Sątopy-Samulewo

zdjęcie: patrz>>>

 

Parczew

zdjęcie: patrz>>>

 

Magazyny stacyjne

 

Płońsk

To niewiarygodne, ale PKP chce zburzyć obiekt w takim stanie:

Zabytkowy budynek przy dworcu w Płońsku - do rozbiórki? Fot. Paweł Ukole

fot. Paweł Ukole

Jeszcze do niedawna funkcjonował tu lokal gastronomiczny. Czy nie można by próbować poszukać innego najemcy?

Miedźno

Budynek magazynowy przy dworcu w Miedźnie - do rozbiórki? Fot. Przemysław Król

fot. Przemysław Król

Na liście sporo jest magazynów stacyjnych. Nie sposób przejrzeć wszystkich. Nie mają może wielkich wartości zabytkowych, ale swój charakter na pewno tak (jak ta w Miedźnie). Ponadto obrazują dawny sposób funkcjonowania małych stacyjek i kolei, która kiedyś pełniła także rolę firmy kurierskiej. Przesyłki bagażowe na PKP funkcjonowały do połowy lat 90-tych XX wieku. Nadawało się je właśnie w magazynie na jednej stacji, a odbierało w magazynie na innym. Kolejarze umieszczali je w wagonie bagażowym pociągu, a potem przeładowywali do magazynu stacji docelowej. Czy takie budynki nie mogą poczekać na nabycie lub wynajęcie na nową funkcję?

Inne

Obiekty inżynieryjne zlikwidowanej linii nr 170 w Zebrzydowicach

Do rozbiórki przeznaczono też obiekty inżynieryjne nieczynnej linii kolejowej nr 170 Zebrzydowice - Moszczenica  w Zebrzydowicach:

most na Piotrówce>>>

wiadukt nad ul. Asnyka>>>

wiadukt nad ul. Skotnicką>>>

Linia ma potencjał na odtworzenie w perspektywie np. 10 lat, biorąc pod uwagę intencje władz Jastrzębia Zdroju - obecnie największego miasta w Polsce bez połączeń kolejowych. A może warto by na tej trasie zbudować ścieżkę rowerową? Czy nie możnaby z robiórką jeszcze trochę poczekać? 

Treblinka

Zabytkowy dom drewniany w Treblince - do rozbiórki? Fot. Krzysztof Rytel

fot. Krzysztof Rytel

Budynek stacji Treblinka na rozebranym odcinku linii Siedlce - Ostrołęka jest częściowo spalony. Nie negując możliwości jego rozbiórki CZT uważa, że właściwe byłoby zabezpieczenie dwóch identycznych daszków wejściowych, charakteryzująych się ciekawym detalem ciesielskim i przekaznanie ich do muzeum lub skansenu.

Ciechanów, pawilon gastronomiczny

Pawilon gastronomiczny w Ciechanowie - do rozbiórki? Fot. Krzysztof Rytel

fot. Krzysztof Rytel

Budynek gastronomiczny jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Jak efektownie może wyglądać odtworzona architektura drewniana świadczyć mogą poniższe przykłady dworca Białowieża Towarowa oraz z Rygi:

Dworzec Białowieża Towarowa adaptowany na restaurację. Fot. Adam Michniewicz

Dworzec Białowieża Towarowa adaptowany na restaurację, fot. Adam Michniewicz

Przykłady rewitalizacji drewnianej architektury w Rydze. Fot. Krzysztof Rytel

Przykłady rewitalizacji drewnianej architektury w Rydze. Fot. Krzysztof Rytel

Przykłady rewitalizacji drewnianej architektury w Rydze, fot. Krzysztof Rytel

 

 

CZT wystąpiło do prezesa PKP SA o wycofanie wszystkich opisanych wyżej obiektów z procedury udzielenia zamówienia.

Gorąco dziękujemy autorom wszystkich zdjęć zamieszczonych w artykule za wyrażenie zgody na ich bezpłatną publikację. Nie obejmuje ona możliwości przedruków, dlatego należy w takiej sprawie kontaktować się z autorami.

Ostatnio zmienianyśroda, 05 sierpień 2015 13:33

6 komentarzy

  • K.R.
    K.R. sobota, 25, lipiec 2015 17:26 Link do komentarza

    W związku z prośbami powiesiliśmy (między treścią artykułu a komentarzami) wykaz obiektów do rozbiórki.

  • Mirek N.
    Mirek N. piątek, 17, lipiec 2015 06:35 Link do komentarza

    Panie Krzysztofie,
    bardzo proszę o możliwie szybką publikację artykułu o wspomnianych 28 śląskich dworcach przeznaczonych do rozbiórki, lub przynajmniej zamieszczenie ich wykazu.
    Mieszkam na Dąbrówce Małej, gdzie działam w grupie usiłującej ocalić dworzec w tej miejscowości i przyznaję, że Pana artykuł bardzo mnie zatrwożył. Tym bardziej że w ub. tygodniu odbyło się u nas spotkanie, również z udziałem przedstawiciela PKP, wedle którego wszystko jest na dobrej drodze do uratowania budynku dworca. Chciałbym mieć pewność, że PKP nie mydli nam, mieszkańcom, oczu..
    Z góry dziękuję, Mirek N.

  • rogatek
    rogatek wtorek, 14, lipiec 2015 07:36 Link do komentarza

    na szczęście to że chcą wyburzyć, nie znaczy że mają na to pozwolenia - rozbiórka budynku w ewidencji wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, którą wcześniej musi uzgodnić właściwy wojewódzki konserwator zabytków... oby nie uzgodnił...

  • Ryszard
    Ryszard wtorek, 14, lipiec 2015 04:12 Link do komentarza

    Do kryminału POzamykać POpaprańców

  • Dobromir Kaźmierczak
    Dobromir Kaźmierczak poniedziałek, 13, lipiec 2015 21:09 Link do komentarza

    Mają Państwo może listę obiektów do wyburzenia?
    Z wyrazami Szacunku
    D. Kaźmierczak.

  • Dobromir Kaźmierczak
    Dobromir Kaźmierczak poniedziałek, 13, lipiec 2015 20:55 Link do komentarza

    Dzień dobry,
    czy mogliby Państwo założyć na facebooku stronę "nie dla wyburzeń... "?
    Tzn, wiem, że każdy może, nie chcę się Państwem wysługiwać, po prostu wiedzą Państwo więcej, lepiej taką stronę poprowadzą.
    Trzeba jakoś to powstrzymać. :( W wielu miejscowościach obiekty kolejowe są symbolami, bez których miejscowości stracą kawałki siebie! :(
    Z wyrazami szacunku
    Dobromir Kaźmierczak

Powrót na górę