Menu
Kolej na dobrą kolej - Podpisz petycję

PKM i Gdańsk Śródmieście: w PLK to byłoby niemożliwe

Gdyby to PKP PLK było zarządcą nowego odcinka linii kolejowej Gdańsk Główny - Gdańsk Śródmieście pociągi musiałyby jeździć 2 razy rzadziej niż jeżdżą. Gdyby to PKP PLK budowało PKM inwestycja z pewnością nie byłaby gotowa na wrzesień, tak jak nie będzie gotowy odcinek Gdynia Główna – Gdańsk Osowa, który modernizuje PLK.

1 kwietnia br. został otwarty nowy odcinek linii SKM w Trójmieście, łączący Gdańsk Główny z południową częścią miasta. Trasa ma zaledwie ok. 1 km długości, ale znacząco poprawia dostępność tej części miasta i gdańskiej Starówki. W ciągu ostatnich kilku lat w Gdańsku  zakończono już dwie inwestycje w transport szynowy, uzyskując poprawę jakości komunikacji publicznej.  Trzecią będzie uruchomienie Pomorskiej Kolei Metropolitalnej we wrześniu br.

Nowy odcinek linii kończy stacja Gdańsk Śródmieście. Pociągi kursują tutaj poza szczytem co 15 minut, a w szczycie 8 razy w godzinie czyli co 7,5 minuty, w każdą stronę. Na nowym odcinku prędkość maksymalna wynosi 60 km/h. Końcowa stacja jest zarazem centrum przesiadkowym na linie tramwajowe m.in. na osiedle Chełm.  Od 2008 r. południowa część Gdańska, pozbawiona wcześniej dostępnej i atrakcyjnej komunikacji szynowej, wzbogaciła się o trzy inwestycje – tramwaj z centrum na osiedle Chełm, wydłużenie linii tramwajowej do Lostowic, a teraz nowy odcinek linii kolejowej, zapewniający łatwy dostęp  do gdańskiej starówki i terenów portowych loftów.

Inwestycje te oprócz zaspokajania bieżących funkcji transportowych, mają cel miastotwórczy. Na tym właśnie powinno polegać planowanie przestrzenne, że rozwój aglomeracji podąża w ściśle wytyczonym kierunku – tam gdzie infrastruktura jest przygotowana by przyjąć nowych mieszkańców. Podobne inwestycje zatrzymują proces rozprzestrzeniania się miast (urban sprawl), gdyż lepiej sytuowani obywatele zamiast poszukiwać miejsca zamieszkania poza miastem, mogą znaleźć wygodne warunki życia także w mieście. Szybki, dostępny transport publiczny ma tutaj kluczowe znaczenie dla wzrostu atrakcyjności obszarów zurbanizowanych.

Już rozbudowa linii SKM w latach 50-tych do Wejherowa (elektryfikacja 1957 r.) miała niebagatelny wpływ na rozwój takich dzielnic jak Chylonia, Grabówek, Cisowa w Gdyni, Rumii, Redy, czy wreszcie Wejherowa. Kierunek południowy, chociaż bliżej położony względem Gdańska, nie dostał takiej szansy i nawet takie dzielnice jak Orunia do dzisiaj mają charakter ekstensywny. 

Elegancka architektura nowej stacjiElegancka mała architektura nowej stacji (fot. Stanisław Biega)

Minimalizm zgodny z potrzebami

Stację Gdańsk Śródmieście dzieli jeden kilometr od Gdańska Głównego. Ma dwie krawędzie peronowe wobec 4 końcowych i 2 przelotowych dla SKM na Gdańsku Głównym.  Peron jest zadaszony i nowocześnie zabudowany. W szczycie z każdego pociągu korzysta ok. 20 pasażerów, co daje w godzinie obsługę  ponad 300-350 podróżnych. Za kilka miesięcy w miarę upływu czasu i zapoznania się pasażerów z korzyściami, potoki te wzrosną. Wiele osób korzysta z rowerów, których przewóz, podobnie jak w SKM Warszawa i Kolejach Mazowieckich, jest bezpłatny, a wnętrza modernizowanych EN57 dostosowane do ich masowego przewozu.

Nowy przystanek mimo młodego wieku już jest znacznie bardziej popularny niż istniejące od wielu lat: Gdańsk Stocznia, Sopot Wyścigi, Gdańsk Przymorze Uniwersytet.

Wydłużenie linii SKM spowodowało, że po raz pierwszy postój przy peronie na linii trójmiejskiej SKM trwa ok. 2 minut. Do tej pory wszystkie przystanki miały postoje krótsze niż 1 minuta.  Powodem takiego rozwiązania nie jest jednak wymiana pasażerów, ale przepustowość trasy. Pociąg od strony Gdyni wjeżdża na stację Gdańsk Śródmieście w szczycie już po 3-4 minutach od odjazdu z tej samej krawędzi peronu pociągu w kierunku powrotnym.

Infrastruktura została zatem idealnie dostosowana do potrzeb ruchu pociągów co 7,5 minuty. Perony dla pociągów kończących bieg na stacji Gdańsk Główny obecnie stoją niewykorzystane. Zmieni się to niedługo – po otwarciu linii PKM, która ma kursować co 15 minut na odcinku od lotniska do centrum, gdyż pociągi PKM  będą kończyć bieg na stacji Gdańsk Główny. 

PKP PLK nie dało by rady

W szczycie pociągi kursują co 7,5 minuty, tak jak na pozostałym odcinku linii SKM między Gdańskiem i Gdynią. I podobnie jak na pozostałym odcinku, kursują planowo. Punktualności SKM (ponad 99%) mogą  pozazdrościć przewoźnicy kursujący po sieci PKP PLK. SKM trójmiejski również korzysta z sieci PKP PLK, ale uzupełniająco, np. na odcinku Rumia – Słupsk  i Gdańsk Główny – Tczew. Mimo to jego wskaźniki punktualności biją na głowę konkurencję (prócz WKD). Co ważne, pociągi SKM nie mają rezerw w czasie jazdy np. na przystanku Gdańsk Stocznia mają tylko 18-sekundowy postój, podczas gdy PKP PLK po pierwsze dodaje do czasu jazdy 5 minut na 100 km dodatkowych rezerw, a po drugie nie pozwala by pociągi elektryczne na 2 składy miały postoje krótsze niż 30 sekund.

Obecnie, po otwarciu nowego odcinka,  pociągi kursują co 7,5 minuty. Punktualnie i wg procedur, które dla PKP PLK są nie do zaakceptowania, gdyż rzekomo powodowałyby wtórne opóźnienia. 

Gdyby to PKP PLK była zarządcą torów nowego odcinka pociągi nie mogłyby kursować co 7,5 minut tylko co 15. Ponieważ wg dodatku D (patrz>>>) obowiązującego w PKP PLK na rozkład jazdy 2014/2015 w celu zapewnienia punktualności musi być 5 minut odstępu między przejazdami pociągów przez ten sam rozjazd. Na stacji Gdańsk Śródmieście taka sytuacja ma miejsce w szczycie co 3-4 minuty,  co byłoby nie do zaakceptowania przez  PKP PLK. Ponieważ na reszcie trasy SKM kursuje co 7,5 minuty, przy obsłudze nowej trasy przez PKP PLK  do Gdańska Śródmieścia mógłby docierać tylko co drugi z nich (co 15 minut). Czyli przepustowość byłaby ograniczona aż o 50%  – oczywiście wbrew dyrektywie 34/2012 i zapisom ustawy o transporcie kolejowym.

Na całe szczęście tego problemu Gdańsk nie ma.  Na sieci SKM zarządcą nie jest PKP PLK tylko właśnie trójmiejska SKM (nota bene należąca do tej samej grupy PKP SA co PKP PLK). Również  na budowanej właśnie linii PKM z Gdańska Wrzeszcza do Gdańska Osowa zarządcą nie jest PKP PLK, lecz wojewódzka spółka Pomorska Kolej Metropolitalna SA. W tym drugim wypadku zakończenie budowy nowej, dwutorowej linii kolejowej jest możliwe tylko dlatego, że na Pomorzu samorząd postanowił nie korzystać z usług PKP PLK.

Stworzony od zera podmiot w szybkim tempie przeprowadził wszystkie czynności (projekt, uzyskanie zezwoleń, pozyskanie wykonawcy, przeprowadzenie inwestycji, zakup taboru) związanych z budową nowej linii kolejowej i wprowadzeniem na nią przewozów. We wrześniu br. planuje się uruchomienie linii, co zapewni obsługę górnego Gdańska co 15 minut i połączenie centrum miasta z Kartuzami i Kaszubami nową, krótszą trasą. Na dniach zostanie wyłoniony operator do obsługi linii. Praca eksploatacyjna założona na tej trasie jest większa niż praca eksploatacyjna pociągów regionalnych w dwóch województwach - podlaskim i świętokrzyskim, razem wziętych.

Odjazdy co 7,5 minuty z tylko dwukrawędziowej stacji czołowej. W SKM da się, a w PKP PLK nie. (fot. Stanisław Biega)Odjazdy co 7,5 minuty z tylko dwukrawędziowej stacji czołowej. W SKM da się, a w PKP PLK nie. (fot. Stanisław Biega)

Rozkład jazdy pociągów w szczycie co 7,5 minuty (fot. Stanisław Biega)Rozkład jazdy pociągów w szczycie co 7,5 minuty (fot. Stanisław Biega)

Najtańszy operator

Wartość inwestycji SKM Trójmiasto to ponad 300 mln zł. Dofinansowanie unijne sięga 150 mln zł. Objęły swoim zakresem oprócz przedłużenia linii i remontów wielu peronów także modernizację składów EN57 do standardu AKM (wyższe przyspieszenie i prędkość maksymalna - 120 km/h, modernizacja wnętrz). Pomorskie jak do tej pory jako jedyne województwo na liniach elektrycznych preferuje ten model modernizacji taboru. Dzięki temu stawka dopłaty do pockm w SKM jest na poziomie 5-6 zł/pockm wobec 13-15 zł/pockm u takich operatorów jak Koleje Wielkopolskie, czy Koleje Mazowieckie, do ponad 20 zł/pockm w Kolejach Śląskich. 

Na dodatek bilety w SKM Trójmiasto są dużo tańsze niż w Przewozach Regionalnych, czy Kolejach Mazowieckich. Dla przykładu bilet 24-godzinny sieciowy dla odcinka Wejherowo – Pruszcz Gdański kosztuje tylko 12 zł.  Gdy dodamy do tego bezpłatny przewóz roweru, to  okazuje się, że położone zazwyczaj 1-3 km od linii SKM główne cele podróży w całym Trójmieście są dostępne przy wykorzystaniu transportu zrównoważonego (kolej + rower). Oprócz tanich biletów na pociągi, mamy bilety zintegrowane z komunikacją miejską.  Od czasu ich wprowadzenia przewozy SKM, dodatkowo zakłócane przez modernizację linii Warszawa  –  Gdynia w latach 2010-2014, zaczęły znowu od ubiegłego roku rosnąć.

Otwarcie PKM we wrześniu jest możliwe tylko dzięki wydłużeniu trasy SKM do Gdańska Śródmieście, co pozwala wprowadzić dodatkowe pociągi kończące bieg w Gdańsku Głównym. Na tym przykładzie widać synergię różnych projektów i potrzebę koordynacji prac. Bez przedłużenia linii SKM, cały projekt PKM byłby niemożliwy do realizacji. 

Oferty SKM: dla każdego coś miłego, np. bilet dobowy za 8 zł na Gdańsk lub Gdynię (fot. Stanisław Biega)Oferty SKM: dla każdego coś miłego, np. bilet dobowy za 8 zł na Gdańsk lub Gdynię (fot. Stanisław Biega)

PLK się spóźnia

Niestety w tych elementach, gdzie pojawia się PKP PLK mamy opóźnienia inwestycji. Tak jest z odcinkiem Gdańsk Osowa – Gdynia Główna. Po otwarciu PKM (wrzesień 2015 r.) odcinek ten powinny w godzinie pokonywać po 3 pociągi osobowe w każdą stronę. PKP PLK rozebrało na czas remontu tor nr 1, przy okazji likwidując stację Gdynia Wielki Kack, niezbędną do mijania pociągów w czasie ruchu jednotorowego lub awarii na tej, de facto górskiej linii. Planowana do zabudowy sbl-ka jest „w lesie”. W efekcie po otwarciu PKM przy opóźnieniu inwestycji PKP PLK pociągi na odcinku Gdynia Główna – Gdańsk Osowa będą mogły jeździć, ale nie 3 razy w godzinie, a tylko raz. Tak samo jak obecnie. 

Na całe szczęście nie wszyscy zarządcy infrastruktury i inwestycje kolejowe w Polsce to PKP PLK.

 

Odnowiony EN57 dla SKM do obsługi przewozów masowych (fot. Stanisław Biega)Odnowiony EN57 dla SKM do obsługi przewozów masowych (fot. Stanisław Biega)

Odnowione perony SKM na Gdańsku Głównym (fot. Stanisław Biega)Odnowione perony SKM na Gdańsku Głównym (fot. Stanisław Biega)

Ostatnio zmienianyśroda, 05 sierpień 2015 13:46

8 komentarzy

  • gg
    gg sobota, 01, sierpień 2015 09:46 Link do komentarza

    2 min. postój na głównym w drodze do Śródmieścia to akurat złe rozwiązanie. Cały przejazd Stocznia Śródmieście trwa zbyt długo, a to ma być SZYBKA kolej miejska. Mam nadzieję, że od grudnia, z nowym rozkładem to się zmieni, po prostu kolejki ze Śródmieścia muszą ruszać tę 1 minutę szybciej a stać tam minutę dużej zamiast na Głównym.

  • Staszek Biega
    Staszek Biega wtorek, 23, czerwiec 2015 21:55 Link do komentarza

    @Małopolanin
    Niestety mam film , który obala Pana argumentację. Ruch pociągów na tym odcinku jest inaczej zorganizowany, pociągi się mijają na odcinku Gdańsk Główny -Gdańsk Śródmieście i następstwo przejazdu dwóch pociągów po głowicy rozjazdowej wynosi 3 minuty,
    PS: Proszę nie pouczać innych, gdy Państwa wiedza jest delikatnie mówiąc wyrywkowa. O dodatku D (inaczej wytyczne do rozkładu jazdy, a teraz przypuszczalnie pod kolejną nową nazwą Ir-11 http://speedcre.webd.pl/gs/node/75)
    O tych wytycznych pisaliśmy artykuł, pokazując, że ten dokument ma charakter nielegalny i sprzeczny z zapisami dyrektywy 34/2012 , która weszła w życie od czerwca br.

  • Staszek Biega
    Staszek Biega wtorek, 23, czerwiec 2015 21:47 Link do komentarza

    @ptt
    Widzę, że artykuł bardzo boli, bo pokazuje prawdę o nieudolności w PKP PLK. Jako jedyny argument pojawiają się kłamstwa ad personam. Wie Pan, proszę sobie darować pochwały sprzątania w KŚ, bo w 2012 r. dopłata do pockm wynosiła w spólce 12 zł/pockm, a teraz KS są najdroższym przewoźnikiem w kraju z dopłata do pockm ok. 22 zł/km kursując 28 starymi EN57. Dla porównania dopłaty w KD to rząd właśnie 12 zł/pockm, w KW 13 zł/pockm przy kursowaniu tylko nowego taboru . Ci co narozrabiali w KŚ zostali opisani w raporcie CZT i żadna z tych osób w KŚ już nie pracuje. Kolej Śląskie w grudniu 2012 r. nie miały ani maszynistów ani taboru do obsługi całego regionu, tylko dlatego, że rozkład jazdy był dobrze przygotowany kursowało aż 90% zakładanych pociągów, przy braku połowy maszynistów! Nawet dziś kursujących pociągów KŚ jest o ok. 25% mniej niż wtedy. Zainteresowani mogą przeczytać na ten temat w audycie Toru-u. Wiem, że Pan powiesi cygana choć to kowal ukradł.

  • ptt
    ptt środa, 17, czerwiec 2015 19:37 Link do komentarza

    Już narozrabialiscie w Kolejach Slaskich, a po was sprzatal nowy rozkładowiec. Teraz KS maja swietnego rozkladowca pana Lukasza. Proszę was nie mieszajcie się w sprawy kolei!

  • Małopolanin
    Małopolanin piątek, 12, czerwiec 2015 20:01 Link do komentarza

    Krzysztof Rytel - nie masz racji ... Wytyczne do konstrukcji RJ (zwane przez was dodatkiem D... dokumentem fizycznie nieistniejącym?) obowiązują również na linii 250. Przyjazd do stacji Gdańsk Śródmieście odbywa się tak naprawdę z postoju w stacji Gdańsk Główny. Dodaj do tego jeszcze to, że po. Gdańsk Śródmieście leży w okręgu nastawczym stacji ... Gdańsk Główny.

    Naprawdę czasem pewnych rzeczy warto się douczyć, a nie pluć jadem we wszystkie strony. Lata szydzenia z was przez całą społeczność niczego was (Biega + Rytel) nie nauczyły?

  • Krzysztof Rytel
    Krzysztof Rytel piątek, 12, czerwiec 2015 07:23 Link do komentarza

    @Małopolanin: co z tego, że ruchem na SKM zarządza PLK, skoro musi stosować przepisy SKM, a nie swoje? Co z tego, że w przepisach PLK z postoju są 3 minuty, skoro na przyjeździe jest 5 minut?

  • Małopolanin
    Małopolanin czwartek, 11, czerwiec 2015 19:32 Link do komentarza

    Z całym szacunkiem ale ruch na linii SKM jest zarządzany przez ... Centrum Zarządzania Ruchem PKP PLK, więc te bajki o jeździe kolizyjnej przez rozjazd co ... 5 minut tycza sie tylko do jazd na biegu, z postoju sa to trzy minuty, co jest stosowane przez tą samą złą PLK na całej sieci kolejowej.

  • Życzliwy
    Życzliwy wtorek, 09, czerwiec 2015 20:40 Link do komentarza

    Koleje Śląskie. Pamiętamy.

Powrót na górę